ETİ Cicibebe

Ek Besinler

Pediatrist doktorlar, anne sütünü ellerinden geldiğince özendirirken, 6. aydan itibaren sebze, meyve, yoğurt ve peynirin de bebeklere verilmesi gereken bazı ek besinler olduğunu hatırlatırlar. Çocuğa verilecek ek besinlerde uygulanması gereken prensipler basit bir şekilde şöyle özetlenebilir:

  • İlk 6 ay bebeklere sadece anne sütü vermeye çalışılmalıdır. Herhangi bir ek besin verilmemelidir.
  • Ek besinlere zamanında başlanmalıdır.
  • Sütünüz yeterliyse, vereceğiniz ek besinin değerinin hiçbir zaman anne sütünden aşağı olmamasına dikkat etmelisiniz. Uygun olmayan ek besinler, bir taraftan enfeksiyon ve ishal oluşmasına yol açarken diğer taraftan birikici etkileri nedeniyle yıllar sonra çeşitli hastalıklar olarak karşınıza çıkabilirler.
  • Çocuğunuzun bir besini ya da bir öğünü reddetmesinin önemli bir sorun olmadığını ve çocuğun zorlanmaması gerektiğini öğrenmelisiniz.
  • Çocuğunuzun kilo almasının ve gelişiminin normal olup olmadığı çocuk doktorunuz tarafından izlenmelidir.
  • Yeni bir besine başlandığında, azar azar verilerek bebek bu besine alıştırılmalıdır.
  • Ek gıdalar bebeklere günlük ve taze olarak, kaşıkla ayrıca verilmelidir. Biberon kullanılmamalıdır.
  • Ek gıdaları, bebeklerin aç olduğu saatlerde verilmelidir.
  • Sebzeler
  • Emzirmeye devam ederken, 6. aydan itibaren zenginleştirilmiş sebze çorbaları verebilirsiniz. Zenginleştirmeden kasıt, çorbaya protein katılmasıdır. Bu, bir ceviz büyüklüğünde kıyma ya da ufalanmış yumurta sarısı, küçük bir parça beyaz peynir ya da bir çorba kaşığı rendelenmiş kaşar peyniri olabilir. Kullanacağınız başlıca sebzeler, mevsime uygun olmak koşuluyla; patates, havuç, kabak, taze fasulye, enginar, semizotu, brokoli, kereviz olabilir. Örneğin, 1 çorba kaşığı pirinç, 1 çorba kaşığı mercimek, üzerine su ilave edilerek kaynatılır ve iyice pişirilir. Püre haline getirilerek üzerine çiğ zeytinyağı (asit oranı %1’den az olan) ilavesi ile bebek için ideal bir besin olacaktır. Sebze çorbalarına tuz eklemenize gerek yoktur. Bütün sebzeler mineral ve özellikle potasyum içerirler.

  • Meyveler
  • Süt çocuklarına en çok elma, armut, muz, narenciye grubu ve şeftali verilir. Bebek anne sütü alıyorken meyve vererek 1 öğün sütün besleyiciliğini kaçırmamanız gerekir. Meyve, anne sütü öğününe yakın zamanda verildiğinde, sütteki demirin emilimini güçleştirir. Eğer bebek, anne sütü almaya devam ediyorsa dikkat etmeniz gereken tek konu, meyve öğününün, anne sütü öğününden uzakta tutulmasıdır. Meyveleri, yedireceğiniz zaman taze olarak hazırlamalı ve en geç yarım saat içinde tükettirmelisiniz. Bebeklere 5. ayın sonunda meyve vermeye başlanması tercih edilir.

    Bebeklere her yeni başlanılan besin için alıştırma amacı ile ilk günlerde 3-4 mama kaşığı verilir ve miktarlar giderek artırılır. Meyveler şeker ilavesiz verilmelidir. Portakal bazen alerjiye neden olabildiğinden, ilerleyen aylarda başlanmalıdır. İlk günlerde az vermenize rağmen bebeğin yanaklarında ya da vücudunda kızarıklık, kabarcık gibi deri bulgularına neden oluyorsa, birkaç gün ara verdikten sonra tekrar denemeniz gerekir. Muz da özellikle dışkılama sayısı fazla olan bebeklere ezilerek, yalnız başına ya da diğer meyve suları ile karıştırılarak verilebilir.

    Annelerin merak ettikleri bir konu da yaz aylarında çok tüketilen kavun ve karpuzun bebeklere verilip verilmeyeceğidir. Bunlar besin değeri düşük ve vitamin açısından fakir meyvelerdir. 6-7. aydan sonra bu meyvelerin suları bebeğe verilebilir. Çilek verirken alerjik belirtilere çok dikkat etmek gerekir.

  • Peynir ve Tereyağı
  • Suda bekletilmiş beyaz peynir bebeklere 6. aydan itibaren kahvaltıda ya da sebze çorbasının içine katarak, bir kibrit kutusu büyüklüğünde verilebilir. Tereyağı ise 6-7. aydan itibaren, sabah kahvaltısında bir çay kaşığı kadar verebilir.

  • Et, Balık, Tavuk
  • Et, tavuk ve balık, protein açısından zengin besinlerdir. 100 gr kemiksiz ette ya da balıkta 18-22 gr protein vardır. Yağca zengin etlerin protein değeri düşük olur. Etler, protein dışında ayrıca demir, çinko ve B vitamini açısından zengin, kalsiyum açısından fakirdir. Eti, 3 kez çekilmiş ince kıyma şeklinde sebze çorbalarının içine koyabilirsiniz. Bebek 6-7. ayına geldiğinde ızgara köfte vermeye başlayabilirsiniz. Balık ve tavuk 8. aydan itibaren verilmelidir. 1 öğünde ızgara köfte, balık veya tavuktan 30 gr kadar vermeniz bebek için yeterli olacaktır.

    Beynin büyük bir besleyici değeri yoktur. Bebek beslenmesinde önerilmez.

  • Yumurta
  • Bebekler 7-8. aylarındayken yumurta verilmeye başlanır, ancak bir yaşına kadar yumurtanın akı verilmez. Bebekteki olası yumurta alerjisini engellemek için, yumurtayı çok iyi pişirilmeli, daima çok katı olacak şekilde hazırlamalısınız. İlk seferinde yumurta sarısının ¼’ünü verin. Eğer kızarma, kaşıntı ve döküntü gibi alerjik belirtiler yoksa 2-3 gün sonra ½ yumurta sarısına çıkartın. Yine de alerjiye dair herhangi bir belirti yoksa ¾’ü verebilirsiniz. Böylece alerjik belirti göstermeyen bebek, bir tam yumurta sarısı, katı şekilde sabah kahvaltısı içine konmaya başlanmış olur. Eğer alerjiye neden oluyorsa 15-20 gün kadar bekleyip sonra yukarıda anlatıldığı şekilde tekrar başlayın. Eğer tekrar alerji yaparsa yine kesin ve bir süre sonra tekrar deneyin.

  • Bebeğinize Ek Besinler Verirken Dikkat Etmeniz Gerekenler
    • Ek besinler verirken emzirmeye mutlaka devam etmelisiniz.
    • Besinin bebeğinizin boğazına kaçmasını önleyebilmek için başının altına yastık koyarak yarı oturur pozisyona getirmelisiniz.
    • Ek besinleri bebeğinize tatlı kaşığı ya da fincan ile vermeli, biberon kullanmamalısınız.
    • Ek beslenmeye her zaman tek bir gıda çeşidi ile başlamalısınız. İlk kez verdiğiniz diğer gıdalara en az üç gün, tercihen yedi gün arayla başlamalısınız. Böylece bebek yeni besine alışırken zaman tanımış olur ve alerjik reaksiyon gelişirse hangi besinden kaynaklandığını anlayabilirsiniz.
    • Ek besin alan bebek alerjik reaksiyon gösterirse besini kesmeli, mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
    • Bebek yeni bir besine başlarken aç olmasına dikkat etmelisiniz. Bebeğinizi istemediği besinleri yemesi için zorlamamalı, aradan vakit geçtikten sonra yeniden denemeli ya da sevdiği başka bir besin ile karıştırarak şansınızı denemelisiniz.
    • Bebeğiniz için hazırladığınız ek gıdaların her zaman taze olmasına, hazırlarken hijyenik koşullara dikkat etmelisiniz.
    • Dondurulmuş yiyeceklerden, katkı maddesi içeren hazır besinlerden, kızartmalardan ve konserve gıdalardan kaçınmalısınız.
    • Yemeklere tuz ve şeker eklememeli, acı ve baharat koymamalısınız.
    • Bebek 4-6 aylık dönemlerdeyken ek besine geçişte dikkat edeceğiniz en önemli husus, vereceğiniz her yeni besini tek tek, azar azar ve az sulu kıvamda hazırlamanızdır.
    • Bu dönemde ek besin olarak vereceğiniz besin maddeleri arasında sebze çorbaları, elma ve şeftali püreleri, havuç, patates, pirinç ile hazırlanmış sebze püreleri bebekler için başta gelen besinlerdir.