Yenidoğan Bebeklerde Sarılık

Yenidoğan Bebeklerde Sarılık Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Tedavi Edilir

Sarılık Çeşitleri

Yenidoğan bebeklerin ilk haftalarında sıklıkla görülen sarılık, kandaki bilirubin adlı maddenin yükselmesi ve deride birikmesi sonucu oluşur. Yenidoğan bebeklerde görülen sarılık, zararlı olmayan fizyolojik ve ciddiye alınması gereken patolojik sarılık olarak ikiye ayrılır.

Fizyolojik Sarılık

Fizyolojik sarılık, yenidoğan bebeklerin çoğunda görülen ve karaciğerin henüz olgunlaşmaması sonucu yeterince bilirubin atamamasına bağlı olarak oluşan sarılık tipidir. Genellikle doğumdan bir iki gün sonra ortaya çıkan ve 1-2 hafta içerisinde kendiliğinden geçmesi beklenen, tedavi gerektirmeyen sarılıktır.

Patolojik Sarılık

Doğumdan hemen sonra ortaya çıkan ve bilirubin düzeylerinin aşırı artmasıyla birlikte ciddiye alınması gereken bir durum olan patolojik sarılık, anne ile bebek arasındaki kan uyuşmazlığı gibi altta yatan çeşitli daha ciddi nedenler sonucunda ortaya çıkar. Patolojik sarılık için tedavide geç kalmamak önemlidir.

Anne Sütü ve Sarılık

Yenidoğan sarılıklarıyla birlikte bir de anne sütüne bağlı olarak ortaya çıkan sarılıklar vardır.

Geç Anne Sütü Sarılığı

Anne sütü ile beslenen bebeklerde nadiren görülebilen bu sarılık tipi, doğumdan sonraki bir hafta içerisinde başlayabilir ve 3 ila 10 haftaya kadar sürebilir. β-glukunoridaz isimli enzimler ve bazı maddeler, bağırsaklarda bulunan Bilirubinin geri emilimine neden olduğu için enzim hareketini artırır. Bu hareket esnasında dışarı atılamayan “Bilirubin” bir süre sonra kana karışarak bebeğin sarılık olmasına neden olur.

Yetersiz Anne Sütüne Bağlı Sarılık

Bu sarılık tipi, adından da anlaşılacağı üzere anne sütünün az alınması sonucunda meydana gelir ve belirtileri fizyolojik sarılığa benzer. Tedavisinde ise anne sütünün artması için uygun beslenme önerileri önemlidir.

Sarılık Belirtileri

Yenidoğan bebeklerde ilk olarak yüzde beliren sarılık, göz akları ile birlikte özellikle burun çevrelerinde görülür. Yenidoğan bir bebekte olması gereken bilirubin oranı 1-2 mg/dl kadardır. Bu değerin 5 mg/dl oranını aşmasıyla sarılık kendini belli etmeye ve bilirubin düzeyleri arttıkça sarı renk tüm gövdede görülmeye başlar.

  • Bilirubin miktarı 5 ile 8 mg/dl arasında ise baş ve boyun bölgesi sararır.
  • Bilirubin miktarı 8 ile 10 mg/dl arasında ise gövdenin üst bölümü sararır.
  • Bilirubin miktarı 10 ile 13 mg/dl arasında ise gövdenin alt kısmı sararır.
  • Bilirubin miktarı 13 ile 16 mg/dl arasında ise kol ve bacaklar sararır.
  • Bilirubin miktarı 20 mg/dl civarında ise eller ve ayaklar sararır.

Hangi Bebekler Dikkatle Takip Edilmeli?

  • Anne ile arasında kan uyuşmazlığı olanlar.
  • Erken doğanlar.
  • İlk 24 saatte sarılığı belirenler.
  • Emme sorunu olup buna bağlı olarak iyi beslenemeyenler.
  • Sarılığı iki haftadan uzun sürenler.

Sarılığın Tedavisi

Yenidoğan sarılıkları çoğunlukla fizyolojik olduğu için kendiliğinden geçse de tüm belirtileri ve dikkat edilmesi gereken faktörleri göz önüne alındığında bu dönemin uzman bir doktor tarafından takibi önemlidir. Yenidoğan sarılıklarının tedavisinde temel amaç, oluşabilecek kalıcı bozuklukları önlemektir. En sık uygulanan 2 tedavi biçimi aşağıdaki şekildedir.

Fototerapi

Fototerapi tedavisi yenidoğan sarılığı için oldukça etkili bir yöntemdir. Bilirubin düzeyi yüksek olan bebeğe fototerapi yani ışık tedavisi uygulanır. Bu tedavi ile bilirubinin suda eriyebilecek bir maddeye dönüşmesiyle vücuttan atılması amaçlanır.

Kan değişimi

Kandaki bilirubin düzeyi aşırı miktarda arttığında bebeğin kanının tamamen değiştirilmesi şeklinde uygulanır.

Kaynakça:
https://samiuluskdch.saglik.gov.tr/TR,145385/yenidogan-sariligi.html
https://izmirism.saglik.gov.tr/TR,144272/yenidogan-sariliklari.html
https://behcetuzch.saglik.gov.tr/TR,107611/yenidogan-sariliklari.html
https://cigliegitimh.saglik.gov.tr/TR,288280/yenidogan-bebeklerde-sarilik.html