
Bebeğinizin duyuları gelişmeye devam ederken, siz de büyüyen karnınızla birlikte kendinizde yeni değişimler fark edebilirsiniz. 15’inci haftanın öne çıkan gelişmelerini bu yazıda detaylı bir şekilde bulabilirsiniz.
Gebeliğin 15’inci haftasında hızla büyüyen bebeğinizin, işitme sistemi ve ışığı algılamayla ilişkili gelişim süreçleri devam ediyor. Sizin tarafınızda ise büyüyen karınla birlikte burun tıkanıklığı, diş eti hassasiyeti, bacak krampları veya ciltte kaşıntı gibi yeni şikayetler söz konusu olabilir. 15 haftalık gebelikte bebeğinizin gelişiminden uyku pozisyonuna ve yaklaşan tarama dönemine kadar merak ettiğiniz başlıkları bu rehberde adım adım inceleyebilirsiniz.
15 haftalık gebelik, dördüncü ayı ve ikinci trimesterin erken dönemini işaret ediyor. İkinci trimesterin 14’üncü haftada başladığı takvim standartlarına göre bu hafta, yeni trimesterin ikinci haftası oluyor.1
Gebelik haftanız ve tahmini doğum tarihiniz hakkında bilgi almak için gebelik hesaplama aracımızdan yararlanabilir, diğer haftalardaki değişimleri ise hafta hafta gebelik rehberimizde bulabilirsiniz.
15’inci haftada bebeğin kemikleri gelişmeye ve işitme sistemi olgunlaşmaya devam ediyor. Aynı zamanda ışığa duyarlılık noktasında da değişimler görülebiliyor.2-3
| Gelişim Başlığı | 15’inci Haftada Bebekteki Durum |
|---|---|
| Boy ve kilo | Baş-popo mesafesi yaklaşık 10,1 santimetre, ağırlık yaklaşık 70 gram oluyor.4 |
| İşitme | İşitme sistemi gelişmeye başlıyor.2-3 |
| Gözler | Gözler ışığa duyarlılık kazanabiliyor.3 |
| Kemikler | Kol ve bacaklardaki uzun kemikler sertleşmeye devam ediyor.2 |
| Boyun ve bacaklar | Boyun belirginleşiyor, bacakların gelişimi sürüyor.2 |
| Kaş ve kirpikler | Kaş ve kirpikler de gelişmeye başlıyor.3 |
15 haftalık gebelikte bebeğin baş-popo mesafesinin yaklaşık 10,1 santimetre, ağırlığın ise yaklaşık 70 gram olduğu belirtiliyor. Bunlar yaklaşık ölçüler olduğundan bebeğinizin ultrason sonuçları değişkenlik gösterebilir.4
Gebeliğin 15’inci haftasında bebeğinizde şu gelişmeler öne çıkıyor:
15’inci haftada bebeğin işitme sistemi gelişmeye başlıyor. Anne bedenindeki kalp atışı ve sindirim gibi sesleri algılamaya ilişkin ilk gelişimler görülebiliyor. Ancak bunun, yetişkinlerle aynı işitme seviyesi anlamına gelmediği unutulmamalı.2-3
15’inci haftada bebek hareketleri genellikle henüz hissedilmiyor. İlk kıpırtılar çoğunlukla 16-24’üncü haftalarda fark ediliyor. İlk gebelikte bu zaman 20’nci haftadan sonrasına da uzayabiliyor.5

15’inci haftada büyüyen rahim ve hormonal değişimlerle birlikte karın, diş etleri, burun ve ciltte farklı belirtiler görülebiliyor. Bunların her anne adayında aynı şekilde yaşanması beklenmiyor.3,6
| Değişim | 15’inci Haftada Neler Görülebilir? |
|---|---|
| Karın görünümü | Karın daha belirgin hale gelebilir.3 |
| Ağız ve diş etleri | Diş etlerinde hassasiyet ve kanama görülebilir.6 |
| Burun | Burunda tıkanıklık veya kanama olabilir.6 |
| Kas ve iskelet | Bacak krampları ve sırt ağrısı şikayetleri görülebilir.6 |
| Cilt | Kaşıntı, kuruluk veya renk değişiklikleri meydana gelebilir.3,7 |
Gebelikte görülebilen diğer değişimler için hamilelik belirtileri rehberimizi inceleyebilirsiniz.
15’inci haftada karnın daha belirgin hale gelmesi muhtemel ancak görünüm, gebelik öncesi vücut yapısı ve daha önce doğum yapmış olma gibi etkenler nedeniyle değişebilir.3,6
Gebelikte hormonal değişiklikler burun dokusunu etkileyerek tıkanıklık veya zaman zaman kanamaya neden olabilir. T.C. Sağlık Bakanlığının Gebe Okulu Eğitim Kitabı’nda, diş etlerinde şişlik, hassasiyet ve fırçalama sırasında kanama görülebileceği; yine de ağız ve diş bakımının sürdürülmesi ve devam eden şikayetler için diş hekimine danışılması gerektiği belirtiliyor.6
Bacak krampları özellikle baldır ve ayak kaslarında ani kasılma şeklinde hissedilebilir. Hafif ayak-bilek hareketleri ve krampta ayak parmaklarını yukarı doğru çekmek rahatlama sağlayabilir.8
Gebelikte sırt ağrısı da beklenen gelişmeler arasında. Dik duruşa dikkat etmek, beli desteklemek ve gebeliğe uygun hareketleri sürdürmek yakınmaları hafifletebilir.6
15’inci haftada, ciltte kuruluk ve hafif kaşıntı olası belirtiler arasında. Ilık duş, parfümsüz nemlendirici ve pamuklu kıyafetler rahatlama sağlayabilir. Cilt bakımı önerileri için hamilelikte cilt bakımı rehberimize göz atabilirsiniz.7
Kaşıntı çok şiddetliyse, geceleri artıyorsa veya özellikle avuç içleriyle ayak tabanlarında hissediliyorsa hekiminizle görüşmelisiniz. Bu belirtiler gebelikte değerlendirilmesi gereken bir karaciğer sorunuyla ilişkili olabilir.7
Gebelikte zaman zaman unutkanlık veya dikkat dağınıklığı yaşanabilir. 20 farklı araştırmayı inceleyen bir meta-analize göre, kesitsel çalışmalarda bilişsel işlev ve bellek farklılıkları özellikle üçüncü trimesterde belirginleşiyor. Uzunlamasına araştırmalarda ise birinci ve ikinci trimester arasında da değişimler saptanabiliyor. Elbette bu sonuçlar, 15’inci haftada her anne adayının unutkanlık yaşayabileceğini göstermiyor.9

T.C. Sağlık Bakanlığının Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022, gebelikte artan besin ögesi gereksinimlerine dikkat çekiyor.10 15’inci hafta için özel bir haftalık diyet yerine, çeşitli besin gruplarını içeren genel bir düzen sağlanması önem taşıyor.
Süt ve süt ürünleri, et, yumurta, kuru baklagiller, sebze, meyve ve tahıllar, beslenmenin temel unsurları olarak gebelikte farklı öğelerin alınmasına katkı sağlıyor.10
15’inci haftada yalnızca sol yana yatma zorunluluğu bulunmuyor. Yan pozisyonda uyumanın özellikle önerildiği dönem 28’inci haftadan itibaren başlıyor.11
Daha rahat uyumaya yönelik öneriler için hamilelikte uyku rehberimize göz atabilirsiniz.
Gebelik takibinizde hareketi kısıtlayan bir durum yoksa yürüyüş ve yüzme gibi etkinlikler uygun bulunuyor. Başlangıç düzeyini ve hareket yoğunluğunu hekiminizle değerlendirebilirsiniz.6
Farklı seçenekler için hamilelikte spor rehberimizi inceleyebilirsiniz.
15’inci hafta, ikinci trimester taramalarının planlanmaya başladığı döneme denk geliyor. T.C. Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım rehberinde, kombine test yapılmamışsa üçlü veya dörtlü taramanın 16-20’nci haftalarda değerlendirilebileceği belirtiliyor.12
Üçlü tarama testi, belirli kromozom farklılıklarına ve nöral tüp defektlerine ilişkin olasılık hesaplamasında kullanılan bir kan taraması. Dolayısıyla net tanı koymayıp oranları öne çıkarıyor. Üçlü testin zamanlaması ve size uygun olup olmadığı konusunda hekiminizle görüşebilirsiniz.12 Diğer seçenekler için hamilelikte yapılan testler rehberimize göz atabilirsiniz.
Vajinal kanama, vajinadan su gelmesi, yüksek ateş ve/veya şiddetli karın ağrısı… T.C. Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım rehberine göre bu belirtiler, 15’inci hafta dahil olmak üzere gebelik boyunca tıbbi değerlendirme gerektiren durumlar olarak sıralanıyor.12
Bunların yanı sıra, tek bacakta ani ağrı ve şişlik gelişirse de gecikmeden hekime başvurulması gerekiyor. Şiddetli veya gece artan kaşıntı olduğunda da mutlaka değerlendirme alınmalı.7,13

15’inci haftadaki değişimlerinizi ve yaklaşan kontrolleri şu adımlarla takip edebilirsiniz:
Kısa notlar hazırlamak, kontrollerde hangi belirtilerin yeni başladığını daha kolay aktarmanızı sağlayabilir.
14’üncü hafta için bebeğin belirtilen baş-popo mesafesi yaklaşık 8,7 santimetreydi, 16’ncı hafta içinse yaklaşık 11,6 santimetre bilgisi veriliyor.4 Bir önceki hafta için 14 haftalık gebelik sayfasını, sonraki gelişmeler için 16 haftalık gebelik rehberini inceleyebilirsiniz.

15’inci hafta hakkındaki bilgileri aşağıdaki soru-cevaplarla pekiştirebilirsiniz.
15 haftalık gebelik, yaklaşık dördüncü ayda ve ikinci trimesterde yer alıyor.1
15’inci haftada bebek genellikle rahmin alt kısmında bulunuyor. Rahim büyüyerek karın içine doğru genişlerken bebeğin o andaki konumu da ultrasonda değerlendirilebiliyor.6,14
15’inci haftada bebeğin baş-popo mesafesi yaklaşık 10,1 santimetre, ağırlığı ise yaklaşık 70 gram oluyor.4
15’inci haftada karın belirginleşebiliyor ancak görünüm kişiden kişiye değişiyor.3
Hareketler çoğunlukla henüz hissedilmiyor. İlk kıpırtılar genellikle 16-24’üncü haftalarda fark ediliyor.5
Cinsiyete ilişkin ultrason tahmini yapılabilse de sonuç kesin olmayabiliyor. Daha sonraki taramalarda değerlendirme daha kolay olabiliyor.14-15
15’inci haftada işitme sistemi gelişmeye başlıyor. Bebeğin anne bedenindeki bazı sesleri algılaması mümkün olabiliyor.2-3
15’inci haftada zorunlu tek bir uyku pozisyonu bulunmuyor. Yan yatmaya ilişkin öneriler özellikle 28’inci haftadan itibaren önem kazanıyor.11
Gebelikte görülebilen bacak krampları ani kas kasılmalarıyla meydana geliyor. Hafif ayak-bilek hareketleri anne adaylarında rahatlama sağlayabiliyor.8
Gebelikte burun kanaması olağan bir durum ancak sık tekrarlıyorsa hekime danışılmalı. Yoğun veya uzun süren kanamalarda gecikmeden değerlendirme alınmalı.6,16
15’inci haftada herkese uygun tek bir kilo hedefi bulunmuyor. Uygun artış, gebelik öncesi beden kitle indeksine göre değişiyor.17
Kaynaklar